I)... Εισαγωγή:Ένα αρχείο υποτίτλων έχει συνήθως επέκταση .srt (subrip) ή .sub (microDVD) και περιέχει δύο βασικές πληροφορίες:
1. το κείμενο που θα εμφανίζεται και
2. τις στιγμές έναρξης και λήξης της εμφάνισης του σχετικού κειμένου – υπότιτλου, στην οθόνη.
Επειδή είναι πιο δημοφιλή και ευκολονόητα, θα υποθέσουμε ότι τα αρχεία υποτίτλων με τα οποία δουλεύουμε είναι αρχεία τύπου subrip, δηλαδή έχουν επέκταση .srt.
Το
κείμενο μπορεί να έχει περισσότερες από μία γραμμές και (ολόκληρο ή τμήμα του), να περιέχεται σε ειδικούς χαρακτήρες – σύμβολα όπως τα:
και ή και τα
και που χρησιμοποιούνται για μορφοποίηση σε italics ή και σε bold αντίστοιχα, του περιεχόμενου κειμένου.
Η
στιγμή έναρξη & λήξης, δίνεται σαν χρόνος, στα αρχεία .srt, με ώρα, λεπτά, δευτερόλεπτα και χιλιοστά του δευτερολέπτου. Ένα τέτοιο αρχείο περιέχει κομμάτια της μορφής (αν το δούμε πχ με το σημειωματάριο):
7
00:00:31,437 --> 00:00:35,636
" Ένας σπουδαίος πολιτισμός δεν κατακτάται,
εάν πρώτα δεν καταστραφεί εκ των έσω" W.Durant…όπου το νούμερο 7 είναι ο α/α (αύξων αριθμός) του συγκεκριμένου κομματιού-υπότιτλου και το κείμενο θα εμφανίζεται στην οθόνη σε δύο γραμμές, με πλάγια μορφοποίηση (italics) - εκτός από το όνομα W.Durant.
II)... Τα προβλήματα:Το βασικό πρόβλημα που μπορεί να παρουσιαστεί με ένα αρχείο υποτίτλων είναι αυτό του λανθασμένου συγχρονισμού. Αυτό σημαίνει ότι ο υπότιτλος θα εμφανίζεται διαφορετική στιγμή στην οθόνη μας, από την στιγμή που εκφέρει τα σχετικά λόγια ο ηθοποιός μας.
Ένα δεύτερο πρόβλημα είναι να έχουμε διαφορετικό αριθμό αρχείων υποτίτλων από εκείνο των αρχείων βίντεο της ταινίας μας. Χρειαζόμαστε τόσα αρχεία υποτίτλων, όσα και τα «κομμάτια» της ταινίας που έχουμε.
Τρίτο πρόβλημα αποτελεί ο χειρισμός υπότιτλων, ταινιών σε μορφή DVD. Επειδή εδώ θα έχουμε 4-5 αρχεία .vob και ο player του Subtitle Workshop δεν μπορεί να προβάλει ολόκληρη την ταινία (μόνο κάθε αρχείο .vob ξεχωριστά), δεν θα μπορούμε να ελέγξουμε εύκολα τον συγχρονισμό των υποτίτλων. Χώρια που συνήθως μια ταινία dvd περιέχει extra μενού, αδιάφορους υπότιτλους και διάλογους σε τρίτες γλώσσες, που δημιουργούν ένα μικρό χάος.
Ένα τέταρτο πρόβλημα είναι η άθλια, βιαστική και ανορθόγραφη μετάφραση των αρχείων υπότιτλων που κατεβάζουμε, αλλά ας το αφήσουμε για την ώρα…
III)... Τα εργαλεία – Πηγές:Από τα πληρέστερα εργαλεία για έλεγχο, επιδιόρθωση ή και δημιουργία – μετάφραση ενός αρχείου υποτίτλων είναι το
Subtitle Workshop.
Είναι free, το κατεβάζετε από εδώ:
http://www.urusoft.net/downloads.php?lang=1 και το εγκαθιστάτε χωρίς προβλήματα. Ένα δεύτερο πρόγραμμα που χρησιμοποιείται για εξαγωγή υπότιτλων από μία dvd ταινία είναι το
Subrip – free και αυτό, που μπορείτε να κατεβάσετε από την λίστα με τα προγράμματα του greeksubs εδώ:
http://www.greeksubs.com/programs.phpΜερικά από τα sites που φιλοξενούν ελληνικούς υποτίτλους είναι τα ακόλουθα:
http://www.greeksubs.comhttp://www.subs4u.grhttp://divxstation.com (σε διάφορες γλώσσες)
http://dvd.stuff.grhttp://titles.box.sk (σε διάφορες γλώσσες)
http://www.subdb.net (σε διάφορες γλώσσες)
http://www.divxsubtitles.net (σε διάφορες γλώσσες)
IV)... Προβολή υπότιτλων κατά την αναπαραγωγή (χωρίς ενσωμάτωση)Το πιο απλό που μπορεί να γίνει είναι να κατεβάσετε το
DirectVobSub από εδώ:
http://www.free-codecs.com/download/DirectVobSub.htmκαι να το εγκαταστήσετε. Αν έχετε εγκαταστήσει κάποιο πακέτο codec’s όπως το K-lite είσαστε επίσης καλυμμένοι. Μετά ανοίγετε κανονικά το αρχείο βίντεο σας με player που υποστηρίζει DirectShow, όπως ο ενσωματωμένος στα windows και θα προβάλλονται συγχρόνως με την ταινία και οι υπότιτλοι.
Προσοχή όμως! Aυτό θα δουλέψει μόνο όταν έχετε αρχείο βίντεο όπως ένα .avi και όχι με ταινία σε dvd. Επιπλέον χρειάζεται το srt και το avi να βρίσκονται στον ίδιο φάκελο και να έχουν το ίδιο όνομα (πχ video.avi & video.srt). Στην περίπτωση dvd, πρέπει να ενσωματώσετε τους υπότιτλους σε αυτό, με κάποιο πρόγραμμα όπως το ConvertXtoDVD.
V)... Πως δουλεύουμε όταν έχουμε διαφορετικό αριθμό αρχείων υποτίτλων και αρχείων βίντεο.Είναι η περίπτωση όπου έχουμε ένα αρχείο βίντεο και δύο ή περισσότερα αρχεία υποτίτλων ή δύο και πλέον αρχεία βίντεο και ένα αρχείο υποτίτλων. Η λύση στις περιπτώσεις αυτές είναι ανάλογη με το πρόβλημα. Είτε θα ενώσουμε τα ξεχωριστά αρχεία υποτίτλων, είτε θα σπάσουμε το ένα που θα υπάρχει, σε όσα κομμάτια χρειάζεται. Μετά από αυτό μπορούμε να κάνουμε τους ελέγχους και τις αλλαγές που πρέπει (ή θέλουμε) να γίνουν.
Ένωση αρχείων υποτίτλων:Πηγαίνεις Tools --> Join subtitles... (ή πατάς
Ctrl+J). Ανοίγει έτσι το πλαίσιο του join subtitles

και με κλικ στο Add επιλέγεις και προσθέτεις, με την σειρά που πρέπει να είναι, τους κομματιασμένους υπότιτλους που θες να ενώσεις. Αν η σειρά για κάποιο λόγο είναι λάθος, με κλικ και σύρσιμο, μπορείς να αλλάξεις θέση σε έναν υπότιτλο στη λίστα, μεταφέροντάς τον στη σωστή θέση.
Αν θέλουμε να φορτωθεί το ενωμένο αρχείο για έλεγχο και επεξεργασία αμέσως μετά την ένωση, τσεκάρουμε το load file after joining and saving, ενώ για να υπολογιστούν εκ νέου οι χρονισμοί του δεύτερου αρχείου υποτίτλων ώστε να βγει σωστά και ο χρονισμός του τελικού, ενιαίου αρχείου μας, πρέπει να τσεκάρουμε το
recalculate time values.
Η διαδικασία ολοκληρώνεται με κλικ στο Join, οπότε και μας ζητείται το όνομα και η θέση αποθήκευσης του νέου, ενωμένου πλέον, αρχείου υποτίτλων της ταινίας μας.
Σπάσιμο αρχείου υποτίτλων:Στην απλούστερη περίπτωση, θα έχουμε την ταινία μας χωρισμένη σε δύο αρχεία βίντεο οπότε θα θέλουμε να σπάσουμε και το ενιαίο αρχείο υποτίτλων μας σε δύο κομμάτια. Ξεκινάμε την αναπαραγωγή του πρώτου μας βίντεο και βλέπουμε μέχρι ποιον υπότιτλο δείχνει. Επιλέγουμε αυτόν τον υπότιτλο και πηγαίνουμε:
Tools --> Split subtitle… (ή πατάμε
Ctrl+T). Εμφανίζεται το πλαίσιο του
split subtitle με ανοικτή την καρτέλα “
simple” και τσεκαρισμένο το
selected item (είναι ο υπότιτλος που έχουμε επιλέξει – αυτός με τον οποίο τελειώνει το πρώτο βίντεο μας).

Βλέπετε ότι το SW έχει ήδη προτείνει όνομα για το κάθε αρχείο υπότιτλου που θα φτιαχτεί, φάκελο προορισμού και τον τύπο του αρχείου (subrip είναι τα .srt αρχεία). Τσεκάρουμε και το
recalculate time values και με ένα κλικ στο split έχουμε τελειώσει. Στην οθόνη μας έχει παραμείνει το ενιαίο αρχείο. Τα κομμάτια που φτιάξαμε βρίσκονται στο “output directory” και από εκεί θα τα ανοίξουμε για τους ελέγχους μας.
Εναλλακτικά μπορούμε να επιλέξουμε το «σπάσιμο» να γίνει με
Given time, τσεκάροντας την αντίστοιχη επιλογή και δίνοντας τον σχετικό χρόνο (που θα είναι η διάρκεια του βίντεο μας) ενώ υπάρχουν και άλλοι τρόποι που δεν θα χρησιμοποιήσουμε ποτέ.
Η διαδικασία δεν αλλάζει ουσιαστικά αν θέλουμε να σπάσουμε ένα αρχείο υποτίτλων σε περισσότερα κομμάτια. Μπορεί να γίνει όμως αρκετά περίπλοκη και μάλλον δεν αξίζει τον κόπο.
VI)... Ένωση / σπάσιμο / διαγραφή υποτίτλων (όχι αρχείων)Μπορούμε να ενώσουμε δύο διαδοχικούς υπότιτλους σε έναν. Ο χρόνος λήξης του νέου υπότιτλου θα είναι τώρα ο χρόνος λήξης του δεύτερου από τους δύο υπότιτλους που ενώθηκαν. Αυτό γίνεται επιλέγοντας τους δύο προς ένωση υπότιτλους και πατώντας
edit --> subtitles --> combine (ή
Ctrl+K). Για παράδειγμα οι:
26
00:06:18,200 --> 00:06:21,500
Γιατί τους αφήνεις να σου φέρονται έτσι;
27
00:06:21,680 --> 00:06:23,200
Να είσαι δυνατός.…..με την ένωση θα γίνουν έτσι:
26
00:06:18,200 --> 00:06:23,200
Γιατί τους αφήνεις να σου φέρονται έτσι;
Να είσαι δυνατός.
Αντίστοιχα μπορούμε να σπάσουμε ένα υπότιτλο, επιλέγοντας ακριβώς πως θα γίνει η διάσπαση. Μαρκάρετε τον προς διάσπαση υπότιτλο και πηγαίνετε edit --> texts --> Divide lines… Στο παράθυρο που θα ανοίξει μπορείτε να κάνετε τις επιμέρους ρυθμίσεις, αποκοπή κειμένου, μεταφορά από το ένα τμήμα στο άλλο κλπ.
Αν θέλουμε να διαγράψουμε έναν υπότιτλο απλά τον επιλέγουμε και πατάμε Delete.VII)... Έλεγχος σφαλμάτων σε αρχεία υποτίτλων:
Το SW έχει την δυνατότητα να κάνει έλεγχο για σφάλματα σε ένα αρχείο υποτίτλων. Το τι θα ελέγξει καθορίζεται από τις επιλογές μας. Οι επιλογές γίνονται στην καρτέλα “
Check for”, από το μενού
tools --> information & errors --> settings.

Προσωπικά στην καρτέλα "check for", έχω κρατήσει όλες τις επιλογές στα δύο πρώτα κομμάτια («lines without letters» εώς και «subtitles over two lines») και από το τρίτο κομμάτι τα "repeated subtitles", "- in subtitles with one line" και "unnecessary spaces".
Στην καρτέλα advanced δίνεις το μέγιστο/ελάχιστο χρόνο παραμονής ενός υπότιτλου (που θα ελεγχθεί με το too long/short durations) όπως και το μέγιστο μήκος μιας γραμμής υποτίτλων (πλήθος χαρακτήρων).
Ο
έλεγχος ξεκινά πατώντας το
F9.
Σημειώστε ότι αυτά καθορίζουν το τι θα σου δείξει σαν σφάλμα (βάζει
κόκκινα και
bold γράμματα στον υπότιτλο που βρίσκει λάθος), ο έλεγχος του SW (πατώντας το F9). Δεν αλλάζει τίποτα στον υπότιτλο. Μια στάση του δείκτη του mouse πάνω από ένα σφάλμα, σου λέει τι σφάλμα είναι αυτό.
IIX)... Επιδιόρθωση σφαλμάτων σε αρχεία υποτίτλων:
Αν εμπιστεύεστε το αυτόματο fix του SW μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε. Σε τι θα γίνει αυτόματα fix, καθορίζεται από τις επιλογές στην αντίστοιχη καρτέλα.
Με
F11 διορθώνεται το σφάλμα
του επιλεγμένου υπότιτλου και με F10 όλα τα σφάλματα (όσα είναι τσεκαρισμένα στην καρτέλα του fix) σε όλους τους υπότιτλους.
Στην πράξη είναι καλύτερα να κάνετε τις διορθώσεις ή κάποιες από αυτές, με το “χέρι” μετακινούμενοι
από σφάλμα σε σφάλμα πατώντας
F12. Θα έχετε καλύτερο έλεγχο έτσι, αφού μπορεί να διαφωνείτε με κάποια διόρθωση. Για παράδειγμα σε περίπτωση overlapping subtitles (όπου ο χρονισμός ενός υπότιτλου μπλέκει με τον χρονισμό του επόμενου) το SW προσαρμόζει τους χρόνους του δεύτερου υπότιτλου ενώ μπορεί διόρθωση να θέλει ο προηγούμενος.
IX)... Εξαγωγή υπότιτλων από ταινία DVD.
Τρέχουμε το subrip (SR για συντομία) και πηγαίνουμε
file --> open Vob(s). Ανοίγει το παράθυρό του:
What to do?Πατάμε στο open IFO και ανοίγουμε το .ifo αρχείο που αντιστοιχεί στην ταινία μας. Είναι το μεγαλύτερο σε μέγεθος από όλα τα .ifo που θα υπάρχουν εκεί.

Επάνω, στο
language stream, επιλέγουμε τον υπότιτλο που θέλουμε να εξάγουμε (πχ ο αγγλικός). Προσέχουμε να είναι τσεκαρισμένο το
Autoselect matching VOBs. Αφού βεβαιωθούμε ότι τα πεδία στο last time code είναι όλα στο 0 και ότι είναι τσεκαρισμένο το «
SubPictures to Text via OCR» είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε και πατάμε
Start.
Πως δουλεύει το πρόγραμμα: η εξαγωγή βασίζεται σε οπτική αναγνώριση χαρακτήρων (optical character recognition = OCR). Δηλαδή το πρόγραμμα «διαβάζει» κάθε χαρακτήρα που υπάρχει σε ένα κείμενο υπότιτλου και μας ζητάει να δηλώσουμε ποιος είναι αυτός. Μετά πηγαίνει στον επόμενο χαρακτήρα που δεν αναγνωρίζει (χαρακτήρες που δηλώθηκαν ήδη, δεν τους ξαναρωτάει). Παράλληλα συγκρατεί και τον χρονισμό κάθε υπότιτλου.

Εδώ δηλώσαμε ότι ο χαρακτήρας που μας δείχνει είναι το h και πατώντας ΟΚ θα πάμε στο επόμενο. Αν ο χαρακτήρας είναι σε bold, italic ή με υπογράμμιση (ή έτσι θέλουμε εμείς να σημειωθεί), τσεκάρουμε το σχετικό κουτάκι δίπλα, πριν πατήσουμε το ΟΚ. Αν αμφιβάλουμε για την μορφοποίηση, καλύτερα να μην τσεκάρουμε κανένα κουτάκι. Σημειώστε επίσης ότι έναν χαρακτήρα με μορφοποίηση σε πχ italics, δεν θα τον αναγνωρίσει αν δεν τον έχει ξαναδεί, έστω και αν έχει «δει» τον ίδιο χαρακτήρα (χωρίς μορφοποίηση) πριν.
Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία (παίρνει ~10 λεπτά) μπορούμε να σώσουμε το αρχείο υποτίτλων μας σαν subrip (.srt) πηγαίνοντας
file --> save asή αν επιθυμούμε άλλο τύπο πχ MicroDvd (.sub) να τον επιλέξουμε πηγαίνοντας στο
output format --> set output format και κάνοντας τις σχετικές επιλογές (προσοχή στο FrameRate του .sub – να είναι ίδιο με τις ταινίας).
Η χρησιμότητα της όλης διαδικασίας, βρίσκεται στο ότι το εξαγόμενο αρχείο υποτίτλων έχει άψογο συγχρονισμό οπότε μπορούμε να προχωρήσουμε στην μετάφρασή του στην γλώσσα που μας ενδιαφέρει (ή να αντιγράψουμε το χρονισμό του σε αρχείο με ελληνικούς υπότιτλους).
X)... Μεταφράζοντας…
Εδώ ανοίγουμε το ξενόγλωσσο αρχείο μας με το SW και πατάμε
Ctrl+U. Ανοίγει ένα δεύτερο τμήμα στο παράθυρο του SW που γράφει translation.

Πληκτρολογώντας στο κάτω δεξιά πλαίσιο του translation μεταφράζουμε ένα προς ένα κάθε υπότιτλο μέχρι τέλους. Προσοχή στο save. Mας ενδιαφέρει το μεταφρασμένο αρχείο οπότε επιλέγουμε:
File --> save --> translated (ή translated as) για να σώσουμε αυτό και όχι το αρχικό, ξενόγλωσσο.
Γενικά δεν είναι δύσκολη η μετάφραση μιας ταινίας. Η ομιλία είναι συνήθως απλή, χωρίς τεχνική ή επιστημονική ορολογία, οπότε λίγες γνώσεις και ένα απλό λεξικό αρκούν. Να θυμάστε όμως ότι τίποτα σχεδόν, δεν μεταφράζεται αυτολεξεί, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις που θα κάνετε μετάφραση «διαισθητική» βασιζόμενοι στο τι θέλει να πει ο ηθοποιός και όχι στο τι λέει πχ σε περίπτωση που λέει μια παροιμία ή εκφράσεις αργκό!
Επειδή όμως η διαδικασία της μετάφρασης είναι χρονοβόρα, μπορεί να θέλετε να δουλέψετε με το «ταπεινό»
σημειωματάριο των windows.
Ανοίγετε σε ένα παράθυρο με το σημειωματάριο, το ελληνικό, κακοχρονισμένο, .srt και σε διπλανό παράθυρο το ξενόγλωσσο και αρχίζετε τα copy – paste κειμένου από το ελληνικό στο ξένο (αντικαθιστώντας το ξενόγλωσσο κείμενο). Είναι πιο γρήγορο από την πληκτρολόγηση κειμένου από το μηδέν, αλλά θέλει προσοχή μη σβήσετε κάτι που δεν πρέπει (όπως πχ τους χρονισμούς).
XI)... Συγχρονισμός:Υποθέτουμε την ιδανική περίπτωση όπου έχουμε ένα αρχείο βίντεο και ένα αντίστοιχο, αρχείο υποτίτλων (αν δεν ισχύει αυτό... split ή join ανάλογα...).
Ανοίγουμε το Subtitle Workshop (SW για συντομία) και πατάμε:
File --> load subtitle… για να εισάγουμε τους υπότιτλους μας και
Movie --> open… για να ανοίξουμε το αρχείο της ταινίας μας. Αν πρόκειται για dvd, ανοίγουμε το πρώτο από τα «μεγάλα» .vob (συνήθως έχει μέγεθος ~1GB) και ξεκινάμε τους ελέγχους με αυτό. Δεν θα βγάλουμε γενικό συμπέρασμα αλλά είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι αν ο χρονισμός είναι λάθος απ’την αρχή θα είναι και στην συνέχεια, ενώ μπορούμε να δούμε και το είδος του σφάλματος.
Ξεκινάμε την αναπαραγωγή και παρατηρούμε αν υπότιτλοι και ομιλία είναι συγχρονισμένοι. Αν όλα ξεκινούν καλά, τσεκάρουμε σε επόμενο διάστημα κοκ.
α. Όλοι οι υπότιτλοι έχουν την ίδια χρονική μετατόπιση.Ας υποθέσουμε ότι από την αρχή όλοι οι υπότιτλοι εμφανίζονται νωρίτερα (ή αργότερα) για συγκεκριμένο και σταθερό χρόνο. Πχ ο ηθοποιός πρωτο-μιλάει στο 00:00:25,725 ο σχετικός υπότιτλος εμφανίζεται στο 00:00:20,725 και αυτή η διαφορά (εμφάνιση 5sec νωρίτερα) είναι σταθερή σε όλους τους υπότιτλους. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προσθέσουμε 5 δευτερόλεπτα χρόνο, σε όλους τους υπότιτλους.
Μέθοδος set delay:Πατάμε
Ctrl+D οπότε εμφανίζεται το πλαίσιο του Set delay. Eπιλέγουμε πρόσημο +, ανεβάζουμε τον χρόνο σε 5 δευτερόλεπτα (00:00:05,000), τσεκάρουμε το «for all the subtitles» ώστε η αλλαγή να γίνει σε κάθε υπότιτλο και πατάμε Apply.

Αν η εμφάνιση των υποτίτλων γινόταν αργότερα από την αντίστοιχη ομιλία, απλά θα αλλάζαμε το πρόσημο στο set Delay σε ( - ).
Μέθοδος απλής προσαρμογής (με τον πρώτο και τον τελευταίο διάλογο).Ξεκινάς την ταινία μέχρι να φτάσεις στο σημείο που είναι να εμφανιστεί ο πρώτος υπότιτλος (πχ όταν αρχίζει να μιλά ο ηθοποιός) και πατάς pause. Σημειώνεις αυτή την χρονική στιγμή - την βλέπεις κάτω απ’την οθόνη προβολής, δεξιά. Είναι ο επάνω χρόνος – ο κάτω είναι η συνολική διάρκεια του βίντεο.
Έπειτα πηγαίνεις προς το τέλος της ταινίας και σημειώνεις την χρονική στιγμή που πρέπει να εμφανιστεί ο τελευταίος υπότιτλος στην ταινία.
Τέλος πηγαίνεις
Edit --> Timings --> Adjust --> Adjust subtitles (ή πατάς
Ctrl+B)
δίνεις στην καρτέλα simple, στα first spoken line και last spoken line τους αντίστοιχους χρόνους που έχεις σημειώσει πριν και πατάς το Adjust!

Φυσικά η “spoken line” δεν είναι απαραίτητο να είναι “spoken” = ομιλία δηλαδή. Απλά να είναι ένας υπαρκτός υπότιτλος, ο πρώτος ή ο τελευταίος.
β. Τμήματα υποτίτλων με διαφορετική χρονική μετατόπιση:Εδώ ένα τμήμα υπότιτλων εμφανίζεται νωρίτερα και ένα άλλο αργότερα (ή πάλι νωρίτερα αλλά με άλλη χρονική μετατόπιση). Αυτό μπορεί να συμβεί πχ στην περίπτωση που το αρχείο υποτίτλων μας προέρχεται από συνένωση δύο αρχείων υποτίτλων.
Μέθοδος set delay:Ο απλούστερος τρόπος διόρθωσης είναι πάλι με Ctrl+D, με την διαφορά ότι θα έχουν επιλεγεί από πριν οι συγκεκριμένοι υπότιτλοι (με την ίδιου τύπου, χρονική ανακολουθία) και στο πλαίσιο του Set delay θα επιλεγεί το «for selected subtitles».
Η επιλογή των ξεχωριστών υποτίτλων γίνεται με Ctrl+κλικ, σε καθένα από αυτούς που θέλουμε να «πειράξουμε».

Επαναλαμβάνουμε την διαδικασία επιλέγοντας κάθε φορά το «σετ» των υπότιτλων που θέλουμε να φτιάξουμε και ρυθμίζοντας + ή – στο set delay, όπως και τον χρόνο διόρθωσης, ανάλογα με το πρόβλημα σε κάθε «σετ».
Μέθοδος προχωρημένης προσαρμογής (επιλογή πολλών σημείων συγχρονισμού)Αυτή δουλεύει ως εξής:
Αρχικά, στην πρώτη ατάκα όπου δεν εμφανίζεται υπότιτλος εκεί που θα έπρεπε, πατάμε pause (ακριβώς τη στιγμή πχ που ο ήρωας θα ξεκινήσει να μιλάει). Επιλέγουμε τον υπότιτλο που πρέπει να εμφανίζεται τότε (θα είναι το 1ο σημείο συγχρονισμού). Πατάμε το τελευταίο κουμπάκι κάτω από την οθόνη αναπαραγωγής που έχει το σύμβολο S (=add subtitle/video synchronization point). Θα εμφανιστεί το παράθυρο του Adjust subtitles με ανοικτή την καρτέλα του advanced mode και θα περιέχει τον χρόνο που είχε ο υπότιτλος πριν, και εκείνον που θα πρέπει να πάρει για να εμφανίζεται συγχρονισμένα. Το σημείο συγχρονισμού πάντα είναι ο χρόνος εκκίνησης του υπότιτλου.

Επαναλαμβάνουμε την διαδικασία για μερικούς ακόμα υπότιτλους, όσους κρίνουμε ότι πρέπει να προσθέσουμε και πατάμε Adjust! Σημειώστε ότι το παράθυρο του Adjust subtitles είναι μεταφέρσιμο και μπορείς να επιλέγεις και άλλα σημεία συγχρονισμού χωρίς να σε εμποδίζει.
Επιπλέον υπάρχουν κάποιες επιλογές στο Adjust subtitles με σημαντικότερες αυτές κάτω από το: «If time is outside the points scope» που καθορίζουν το τι θα συμβεί στους υπότιτλους που βρίσκονται «έξω» από τους μαρκαρισμένους ως σημεία συγχρονισμού.
Το προεπιλεγμένο
extrapolate έχει σαν αποτέλεσμα να προσαρμοστούν όλοι οι υπότιτλοι που υπάρχουν ακόμα και εκτός των υπότιτλων-σημείων συγχρονισμού, ανάλογα με τους χρόνους εκείνων, βάση ειδικών αλγορίθμων.
Το
Return original time (no changes) θα έχει σαν συνέπεια να μην πειραχτούν οι υπότιτλοι έξω από τα σημεία συγχρονισμού. Αυτό είναι χρήσιμο αν θέλεις να φτιάξεις τους υπότιτλους πχ από τον 100 μέχρι και τον 200 χωρίς να πειράξεις τους υπόλοιπους.
Το
Return displacement of neighbour point δουλεύει περίπου όπως το extrapolate (αλλάζει όλους τους υπότιτλους) αλλά με την διαφορά ότι θα χρησιμοποιηθεί όταν ο σωστός χρονισμός του επιλεγμένου υπότιτλου είναι πριν από το πρώτο σημείο συγχρονισμού (ή μετά το τελευταίο – εκτός ορίων δηλαδή). Πχ όταν θα έχεις σαν πρώτο σημείο συγχρονισμού, υπότιτλο που εμφανίζεται στο 00:00:20,500 ενώ πρέπει να εμφανίζεται στο 00:00:15,500. Αν δεν το χρησιμοποιήσεις στην περίπτωση αυτή και δουλέψεις με το extrapolate, θα πάρεις τρελούς χρόνους σαν αποτέλεσμα του adjust.
γ. Ο χρονισμός χάος!Είναι η χειρότερη περίπτωση όπου όλοι οι υπότιτλοι έχουν ξεφύγει εντελώς, με πολλά μικρά κομμάτια να εμφανίζονται πριν την ώρα τους, άλλα να καθυστερούν, η χρονική διαφορά να είναι ασταθής και αυτό να επαναλαμβάνεται σε όλη την ταινία.
Οι καλύτερες λύσεις είναι:
1. να προσαρμόσουμε το αρχείο υποτίτλων μας, στα FPS της ταινίας μας. Αν δείτε ότι όλοι οι υπότιτλοι παρουσιάζουν αυξανόμενη χρονική απόκλιση π.χ. καθυστερούν και η καθυστέρηση είναι ασταθής και αυξανόμενης διάρκειας, είναι σχεδόν βέβαιο πως το αρχείο που έχετε κατεβάσει, έχει «παραχθεί» από ταινία διαφορετικών FPS (χαμηλότερων για το παράδειγμα πχ 25 FPS) σε σχέση με την «έκδοση» της ταινίας που έχετε (πχ 29,97 FPS). Το αντίστροφο θα συμβαίνει αν δείτε ότι οι υπότιτλοι «βιάζονται» με αυξανόμενη «βιασύνη». Συνήθως οι ταινίες είναι στα 25 (βίντεο .avi) ή στα 29,97 FPS (νεότερα dvd).
2. να αναζητήσουμε και να κατεβάσουμε
άλλο αρχείο υποτίτλων που να ταιριάζει με την ταινία μας,
3. να χρησιμοποιήσουμε την προηγούμενη
μέθοδο της προχωρημένης προσαρμογής, επιλέγοντας όσα περισσότερα σημεία συγχρονισμού μπορούμε. Θεωρητικά μπορούμε να διαλέξουμε κάθε υπότιτλο σαν σημείο συγχρονισμού και
4. να κατεβάσουμε ή
να εξάγουμε ένα ξενόγλωσσο αρχείο υποτίτλων με σωστό χρονισμό. Αν η ταινία μας περιέχει άλλα αρχεία υποτίτλων, όπως σε ένα dvd, η εξαγωγή γίνεται με χρήση προγράμματος όπως το subrip. Έπειτα είτε θα ξεκινήσουμε
μετάφραση, είτε θα
αντιγράψουμε τον χρονισμό από το σωστά συγχρονισμένο ξενόγλωσσο αρχείο, στο ελληνικό.
XII)… FPS και Input FPSInput FPS είναι τα FPS της ταινίας από την οποία φτιάχτηκε το αρχείο υποτίτλων μας.
FPS είναι τα FPS της ταινίας για την οποία θα κάνεις τον έλεγχο – διόρθωση των υποτίτλων. Αυτά πρέπει να είναι ίδια. Αλλάζεις το FPS μόνο όταν πρέπει να μετατρέψεις ένα αρχείο υποτίτλων που φτιάχτηκε με ταινία διαφορετικών FPS από αυτήν που έχεις. Οι σχετικές επιλογές είναι αριστερά στο παράθυρο του SW. Πχ
Q: Πως μετατρέπω ένα 25 FPS, αρχείο υποτίτλων σε 29,97?
A: Βάζεις το "Input FPS" στο 25, φορτώνεις το αρχείο υποτίτλων και ρυθμίζεις το "FPS" σε 29,97.
XIII)... Αντιγραφή - προσαρμογή των χρόνων από άλλο αρχείο.
Είναι χρήσιμο όταν έχεις ένα αρχείο υποτίτλων με σωστά ελληνικά αλλά λάθος χρονισμό και ένα π.χ. ξενόγλωσσο, όπου ο χρονισμός είναι σωστός. Υπάρχουν δύο παραλλαγές:
1. Όταν το ξενόγλωσσο έχει ίδιους σε αριθμό και «περιεχόμενο» υπότιτλους, με το ελληνικό. Στην περίπτωση αυτή φορτώνεις το αρχείο με τα ελληνικά (τον λάθος χρονισμό) και πηγαίνεις:
Edit --> timings --> Read timings from file.
Έτσι ανοίγει μενού απ’όπου επιλέγεις το αρχείο με τον σωστό χρονισμό, (που θέλεις να αντιγράψεις) και αυτό ήταν. Οι χρονισμοί του μεταφέρθηκαν στο ελληνικό αρχείο.
2. Αν τα δύο αρχεία έχουν διαφορετικό αριθμό υποτίτλων, αλλά ο πρώτος και ο τελευταίος ταιριάζουν, δηλαδή μεταφέρουν την ίδια ομιλία, τότε αφού έχεις ανοίξει το ελληνικό - ασυγχρόνιστο αρχείο, πηγαίνεις:
Edit --> timings --> Adjust --> Adjust to synchronized subtitles και ανοίγεις το συγχρονισμένο αρχείο.
Γενικές παρατηρήσεις:1. Ο καλύτερος τρόπος για να έχετε συγχρονισμένο αρχείο από ταινία dvd είναι η εξαγωγή από το dvd ενός ενσωματωμένου υπότιτλου (με subrip) και η μετέπειτα μετάφρασή του.
2. Για να μην καταλήξει η οθόνη μας …βιβλίο, φροντίζουμε ο κάθε υπότιτλος να μην ξεπερνά τις δύο γραμμές (αν και μερικές φορές όπως στην έναρξη μιας ταινίας, όπου μπορεί να υπάρχουν εκτενή κείμενα, μας εξυπηρετεί να ανεβάζουμε τον αριθμό αυτό – όχι πάνω από 4 γραμμές πάντως),
3. Η χρονική διάρκεια κάθε υπότιτλου πρέπει να είναι «λογική», σε σχέση πάντα και με το κείμενο. Είναι παράλογο πχ να έχεις διάρκεια 6sec για υπότιτλο που περιέχει απλά και μόνο την λέξη «ναι» και εξίσου παράλογο να έχεις διάρκεια 700msec για υπότιτλο που περιέχει ένα «κατεβατό», αφού δεν θα προλάβεις έτσι να το διαβάσεις.
4. Ο α/α ή το πλήθος των υπότιτλων δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία. Μπορείτε να αλλάξετε το πλήθος, για παράδειγμα διαγράφοντας έναν υπότιτλο ή ενώνοντας δύο συνεχόμενους διαδοχικούς υπότιτλους χωρίς συνέπειες. Συνίσταται για παράδειγμα να διαγράφετε τους υπότιτλους όπου αναγράφεται ο «δημιουργός» τους (βρίσκεται στην αρχή ή στο τέλος συνήθως) για καλύτερο έλεγχο του συγχρονισμού.
5. Για τους απλούστερους ελέγχους – διορθώσεις δεν απαιτείται να παίζει το βίντεο με τον ενσωματωμένο player του SW. Μπορείτε πάντα να έχετε την ταινία να αναπαράγεται με τον player της Microsoft και να κάνετε έλεγχο συγχρονισμού πρόχειρα συγκρίνοντας τους χρόνους στο αρχείο των υποτίτλων και τον χρόνο που φαίνεται σε κάθε πρόγραμμα αναπαραγωγής. Έλεγχο (με το F9) και διορθώσεις (με το F11), μπορείτε και τώρα να κάνετε όπως και να δουλέψετε με την μέθοδο του set delay (Ctrl+D) – αλλά όχι και με τα σημεία συγχρονισμού.
6. Η περίπτωση του συγχρονισμού υπότιτλων όταν η ταινία είναι dvd, χρειάζεται ειδικό χειρισμό ακριβώς επειδή το SW δεν μπορεί να προβάλει ολόκληρη την ταινία (όλα τα vob μαζί). Αν έχετε τον ελληνικό υπότιτλο (λάθος χρονισμένο) και το dvd περιλαμβάνει και μία ξένη γλώσσα που, έστω και μερικώς, κατανοείτε, εξάγετε το σχετικό .srt (με το subrip) σημειώστε κάποια χαρακτηριστικά σημεία χρονισμού (οπωσδήποτε αρχικού/τελικού υπότιτλου και άλλων 2-3 ενδιάμεσων σημείων), φορτώστε το ελληνικό .srt στο SW και βάλτε σαν movie το πρώτο μεγάλο .vob. Σταματήστε την αναπαραγωγή, επιλέξτε τον αρχικό υπότιτλο και πατώντας τ
ο S, εισάγετε τον σωστό χρόνο με τριπλό κλικ μέσα στο σχετικό κουτάκι του new time (από τα σημεία χρονισμού που έχετε σημειώσει πριν). Πηγαίντε στο επόμενο υπότιτλο που έχετε σημειώσει και κάντε τα ίδια. Συνεχίστε με τους υπόλοιπους που έχετε σημειώσει, μέχρι τον τελικό. Κλικ στο Adjust (θυμίζω ότι το παράθυρο του adjust είναι μεταφέρσιμο, θα το τραβάτε σε μια άκρη να μην σας ενοχλεί και όταν επιλέγετε τον υπότιτλο που θέλετε ως σημείο συγχρονισμού, θα πατάτε το S από τα κουμπάκια του προγράμματος) και είμαστε ΟΚ.